Lea

De geschiedenis van Lea begint bij haar man Jacob – gestuurd door zijn moeder naar oom Laban. Jacob is stapel gek op Rachel, maar hij krijgt Lea als vrouw van zijn schoonvader. Lea’s leven wordt getekend door een strijd om bemind te worden. Haar vader geeft haar aan een man die haar niet wil. Jacob ziet haar niet als zijn vrouw en haar zus gaat de strijd aan om de vrouw van Jacob te zijn. En God? Lea is zich niet gewaar van zijn aanwezigheid. Totdat Juda geboren wordt. Juda de stamvader van Jezus.

De woorden in de tekst

De woorden laten voor mij een sterke tegenhang aan elkaar zien. Je voelt bij het lezen en associeren direct een bepaalde spanning. Het gaat om strijd – geliefd zijn – bemind worden – en om afpakken – en betaling. Er valt een grote ongelijkheid op.

En als je dan bedenkt dat het alles te maken heeft of slaat op één vrouw, dan zegt dat veel. Een bewogen leven is dan wat er bij mij opkomt.

De focus in de zinnen

Wanneer je de focus zoekt in de zinnen komt Lea langzaam dichterbij. Hoewel de zin ’ Lea had fletse ogen’ juist afstand schept. Hier kun je van alles van maken, maar als je het afzet tegen de zin die erop volgt heeft het zeer waarschijnlijk met schoonheid of juist het ontbreken ervan te maken.

De focus in de zinnen staan zo’n beetje haaks op mijn associaties. Ik proef hier niets van trouw en geliefden tijdens een bruiloftsweek. Blijdschap is niet te merken, misschien alleen bij vader Laban. Zijn oudste dochter is onder de pannen, maar een toekomst wordt helemaal niet gezien. 

Het overkomt Lea. Weggegeven aan een man die niks om haar geeft, waar ze een toekomst mee aangaat. Niets lijkt op twee geliefden of een gelukkig stel.

Lea een vrouw, een persoon, een schepsel van God, inzet van  een deal.

Taal en zijn functie

In de tekst is veel afstand door de verhalende vorm in de verleden tijd. Het kost dan ook wat moeiten om een en ander dichtbij te krijgen. 

De directe rede die er genoemd wordt, is in één geval een dialoog. Namelijk wanneer Rachel om de liefdesappels van Ruben vraagt en Lea haar een uitbrander geeft. Dan staan we ook ineens dichtbij het verhaal wat zich afspeelt.

De andere directe rede in het verhaal zijn uitroepen van Lea na de geboorten van haar zonen. Geen sneren, maar wel snijdend. De hunkering naar geliefd worden door Jacob is bij al die uitroepen pijnlijk voelbaar.

Vinger bij de boodschap

Getrouwd en alleen

 Lea wordt neergezet als niet knap en het lijkt erop dat ze pech heeft dat ze de oudste is – of toch niet. Haar vader heeft wel een oplossing. Sneaky  geeft hij Lea en niet Rachel als vrouw aan Jacob. De bruiloftsweek moet Jacob met haar doorbrengen en onderwijl verlangt hij naar een ander. Hoe zuur moet het zijn voor je, als je wordt weggegeven door je vader en moederziel alleen in het huishouden van je man komt te staan.  

Waar is God?

God lijkt ver weg te zijn. Maar toch komt er focus op God, want hoe beroert het ook verloopt voor Lea – Rachel haar jaloerse zus, een vader die zich overal mee bemoeit en een man die maar mondjesmaat naar haar omkijkt – God ziet het allemaal.

Hij ziet dat ze minder bemind wordt. Hij troost haar met een zwangerschap en de geboorte van een zoon. Maar diepweg merk je aan alles dat Lea die troost niet accepteert. Bij de eerste drie zonen roept ze steeds weer uit dat haar man Jacob nu toch wel van haar moet gaan houden. Het lijkt wel op loven van God, maar je proeft dat ze pas echt gelukkig zal zijn, wanneer Jacob haar als zijn vrouw ziet.

Pas bij de geboorte van haar vierde zoon Juda prijst ze God voluit. Juda zal uit eindelijk ook de stamvader worden van Jezus. Lea is de stammoeder van onze Heer! 

Liefdesappels als betaalmiddel

Lea’s leven is tot haar dood toe erg verdrietig gebleven. Haar afgod ’ik wil de vrouw zijn van Jacob’ heeft haar haar leven lang vastgehad. Zelfs zo erg dat ze zich op een goede dag zelf verkocht – zoals eens haar vader had gedaan.

Dat is het moment dat Ruben met liefdesappels voor zijn moeder komt. Dan zien we iets gebeuren wat denk ik heel bepalend is voor het gezinsleven op het erf van Jacob. Het maakt heel duidelijk hoe het leven daar gaat. 

De sneer van Lea. 

Met kracht roept ze het uit naar Rachel: ’Is het dan niet genoeg dat je mijn man afneemt?’ Die ene zin vertelt het hele boek van haar leven zoals zij dat beleeft.

Hier wordt droevig duidelijk hoe het gesteld is. Lea trekt aan een dood paard. Ze is inmiddels moeder van drie zonen en twee van haar slavin, maar het zal Jacob een biet zijn. Rachel is zijn grote liefde en zo te zien gaat Rachel daar helemaal in op. Rachel palmt hem in en wil koste wat het kost niet dat Lea maar in welk opzicht dan ook in genade valt bij Jacob.

Lea is dan wel getrouwd, maar heeft geen man.
Ze heeft hem dan wel drie zonen gegeven, maar 
feitelijk is ze alleengaande moeder.

De honger naar bemind worden door Jacob is groot. Zo groot dat ze er voor wil betalen! Nu is het zijzelf die zich weggeeft. Een spoor van liefde is ver te zoeken. Er is betaald, dus jij moet met mij slapen.  

Hoe in en in droevig! En het zal haar hele leven zo verder gaan

Ben je dan voor altijd slachtoffer?

Lea ondergaat alles en leeft als slachtoffer haar leven. Ze probeert aardig te zijn, ze doet haar best om liefde te verdienen. En ze heeft niet door dat God pal achter haar staat, zo lijkt het. Het lijkt er haast op dat de strijd om Jacob haar afgod is. en daarom kan ze God niet zien, niet ontvangen. Haar afgod  ’vrouw te zijn van Jacob’ is zo groot dat God veel te klein is om daar troost te zoeken.

Pas aan het einde van zijn leven besluit Jacob dat hij naar zijn vrouw toegaat. Hij wil bij haar begraven worden. Zonder dat hij noemt dat zij zijn vrouw is! Zelfs in haar dood krijgt ze niet de waarde die haar toekomt – ze wordt nooit de ’vrouw van’. 

De zoektocht naar de boodschap van God voor mij in dit verhaal is een lastige. Ik heb de neiging om mee te gaan met Lea en mee te voelen in haar rotleven. Maar wat heb ik daar precies aan? Dan duik ik net zo als Lea zelf in dat slachtoffer-verhaal te blijven hangen. En waar is God dan?

Is God groot genoeg voor mijn verlangen?

Op dit punt is het denk ik mooi om verder te kijken. Welk verlangen heb ik dat zo groot is dat God uiteindelijk klein maakt? Welke doelen in mijn leven zijn belangrijker dan de weg die God met mij wilt? Best interessant om daar eens van dichtbij naar te kijken. Want hoewel er dingen in ons leven gebeuren die pijnlijk zijn, die verdriet opleveren, die ons moe maken. God is er altijd en Hij staat klaar voor ons. Maar sta ik daar dan ook open voor? Of is mijn verlangen groter dan ik God durf toe te laten?

Deze bijbelstudie eindigt met vragen. Vragen die vragen om gebed. ’Heer maak mij los van mijn slachtoffer-verhaal. Leer mij zien waar u klaarstaat voor mij in mijn leven. Maak mij los van de afgod die ik heb in mijn leven. Ik wil U volgen. Wilt U mijn pad voor mij begaanbaar maken? Heilige Geest maak mij open om de kracht en almacht van de Heer te zien zodat de tegenstand geen overhand op mij kan hebben. In de Naam van Jezus.’

Deze bijbelstudie is opgemaakt via de Woord bij Woord methode. Een schrijf-lees methode die het Woord tot je laat komen. Een methode die je helpt te verdiepen tijdens het lezen van de bijbel en waarmee je opzoek gaat naar de boodschap in de tekst voor jou.

Zou je ook graag eens op deze manier een bijbelstudie willen doen? Kom dan naar een van de open schrijfatelier avonden van De Schrijvernij. Daar geef ik workshops hoe je met de Woord bij Woordmethode werkt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *